Nhận lỗi

Tương Như tuy xuất thân là môn khách, nhưng có công  giúp Triệu  Vương giao hảo với vua nước Tần  nên được thăng chức Thượng khanh, tước vị còn trên cả lão tướng quốc Liêm Pha. Vì việc này mà Lêm tướng quân tức giận, nói với quân sĩ :
    – Ta có công lớn đánh giặc, bảo vệ bờ cõi, còn Tương Như chỉ nhờ ba tấc lưỡi, mà lại ở chức cao hơn ta sao?. Điều này thật sự muốn làm nhục ta. Nếu  gặp Tương Như, ta phải làm nhục lại ông ta…
Tương Như biết chuyện, tìm mọi cách tránh lão tướng. Một lần Tương Như vừa ra khỏi nhà, từ xa trông thấy Liêm Pha, liền vội quay xe tránh đường khác, khiếm đám môn khách phàn nàm :
   – Ngài làm quan cùng triều với Liêm Pha, không phân trên dưới, Liêm tiên sinh công khai nói xấu ngài, ngài lại sợ hãi, lẩn tránh là làm sao. Chúng tôi chỉ là chân tay của  ngài mà cũng không thể chịu nổi nỗi nhục nhã này nên xin cho phép từ biệt ngài…
     Tương Như nghe môn khách nói, hỏi lại:
   – Theo ý các vị thì Liêm tướng quân mạnh hay vua Tần mạnh ?
      Môn khách trả lời :
    – Liêm tướng quân không mạnh bằng vua Tần.
Tương Như cười mà rằng :
      – Vua Tần có uy lớn như vậy, Tương Như ta còn đám lớn tiếng giữa triều đình bảo ông ta gây chiến, để  bao hờn oán cho thần dân lân bang, làm quần thần ông ta sợ hãi.Vì thế ta có bất tài nhưng đâu có sợ Liêm tướng quân.
Môn khách hỏi :
    – Vậy vì sao Ngài cứ phải tránh mắt lão tướng ?
Tương Như nói :
     -Ta nghĩ nước Tần mạnh mà không gây chiến với nước Triệu là vì có ta và lão tướng Liêm Pha cùng làm quan trong triều.Bây giờ nếu hai chúng ta tức khí nhau, giống như đôi hổ đấu, tất sứt mẻ, thì vua Tần đâu còn e .Ta tránh mặt Liêm tiên sinh là gạt cái oán cá nhân ra phía sau , đặt việc giữ  đất nước lên trước.
      Lão tướng  Liêm Pha  biết chuyện vô cùng hổ thẹn và ân hận, liền  mình trần, cõng gai đến nhà Tương Như xin tạ tội:
     – Tôi nông cạn, lòng dạ hẹp hòi đâu hiểu được lòng dạ tướng quân rộng lớn như vậy. Nay  xin được tạ tội…
      Lão tướng quân lắc người cho gai sắc cào lên mình trần túa máu, để ghinhớ cái lỗi của mình.
      Chuyện mình trần cõng gai xin tạ tội  dân ta đã kể truyền nối bao đời, nhưng đến thời nay kể lại cũng không cũ. Tấm lòng bao dung, bỏ qua ân oán riêng tư  vì nghĩa lớn đúng là bậc trượng phu, đáng học thay. Lão tướng nhận ra lỗi, đẫ ngộ, cõng gai tạ tội là cách sửa lỗi của một nhân cách quý ông.

      Thời nay nơi này nơi khác không phải không có ghanh ghét đố kị nhưng ít ai ứng xử được độ lượng, cao cả như các trượng phu thời, lấy nghĩa lớn làm trọng. Đẫ thế kẻ có lỗi có khi lại còn được “đá ngược” ngồi vắt vẻo trên đầu người có công mà không xấu hổ. Nhân cách lớn thời nay sao hiếm vậy ?.

Đồ Lập