Kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà văn Trần Thanh Mại

Nhà văn Trần Thanh Mại (1908 – 1965) nổi tiếng từ trước Cách mạng tháng Tám 1945, là hội viên sáng lập Hội Nhà văn Việt Nam (1957) và là một trong những người có công gây dựng Viện Văn học Việt Nam ngay từ những ngày đầu.
Nhà thơ Nam Trân – bạn học từ nhỏ của ông và là đồng nghiệp của ông những năm cuối đời có ấn tượng rất mạnh về Trần Thanh Mại: “Tôi có thể nói, anh  Trần Thanh Mại là một người sinh ra để viết văn, hay nói một cách văn vẻ hơn, lúc ra đời anh đã mang theo vết mực trên đầu ngón tay”. Giáo sư – tiến sĩ N.Niculin, một nhà nghiên cứu văn học Việt Nam nổi tiếng, một nhà Việt Nam học nổi tiếng đã từng viết: “Trong văn học Việt Nam có những nhà nghiên cứu am hiểu, sâu sắc, tài năng như Đặng Thanh Mai, Trần Thanh Mại, Hoài Thanh…”. Tên ông đã được đặt cho tên hai đường phố ở Huế và thành phố Hồ Chí Minh.
Ngoài việc viết tiểu thuyết lịch sử, lý sự lịch sử, truyện ngắn, Trần Thanh Mại là người đầu tiên có hai chuyên luận nghiên cứu về hai nhà thơ đặc sắc: Tú Xương và Hàn Mặc Tử, ông cũng là người đầu tiên áp dụng phương pháp phê bình tiểu sử vào nền phê bình non trẻ của Việt Nam vào những thập niên đầu của thế kỷ XX. Ông cũng là người đầu tiên phát hiện Hồ Xuân Hương còn là nhà thơ sáng tác bằng chữ Hán và góp phần xác định, phân loại những bài thơ lâu nay được coi là của Hồ Xuân Hương (trong đó có nhiều bài rất khó có khả năng là thơ của Hồ Xuân Hương). Ông cũng là người đầu tiên nghiên cứu công phu về Tùng Thiện Vương Miên Thẩm – một nhà thơ hoàng tộc nhưng thương cảm những người lao động, thấu hiểu cảnh bần cùng của quần chúng nhân dân… Ông có những phát hiện, những công trình nghiên cứu về truyện cổ tích Việt Nam, về giai thoại văn học Việt Nam, về các nhà thơ nổi tiếng: Nguyễn Du, Nguyễn Trãi, Nguyễn Đình Chiểu, Hồ Chí Minh…
Lễ kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà văn Trần Thanh Mại vừa được tổ chức tại Cung Văn hóa Lao động thành phố Hồ Chí Minh. Nhiều nhà nghiên cứu, phê bình, nhà văn, nhà thơ, hội viên câu lạc bộ văn học của cung văn hóa lao động thành phố đã đến dưu. Diễn giả của buổi lễ kỷ niệm là/ nhà văn Hồng Diệu, nguyên Trưởng ban Lý luận – Phê bình Tạp chí Văn nghệ Quân đội từ Hà Nội vào. Ông nói về “thân thế và văn chương” Trần Thanh Mại, chung quanh chuyên luận Hàn Mặc Tử của Trần Thanh Mại, công việc sưu tầm, biên soạn, giới thiệu bộ Trần Thanh Mại toàn tập (ba tập) của ông, và việc đánh giá Trần Thanh Mại từ trước đến nay.
Sau đó, hai nhà văn và nhà nghiên cứu, phê bình văn học Trần Thanh Đạm, Trần Hữu Tá phát biểu ý kiến đánh giá cao những đóng góp của Trần Thanh Mại; các nghệ sĩ ngâm thơ và trình bày những ca khúc phổ thơ Hàn Mặc Tử.
Đại diện Cung văn hóa Lao động thành phố Hồ Chí Minh, và gia đình nhà văn Trần Thanh Mại cám ơn các nhà văn, các nhà nghiên cứu, phê bình, các nghệ sĩ đã góp phần thành công vào buổi lễ kỷ niệm.
Đây là một hoạt động có ý nghĩa trong việc giới thiệu một nhà văn, một nhà nghiên cứu, phê bình văn học tài hoa mà trong những năm qua đã ít nhiều bị quên lãng, hay nói một cách khác, đã bị đánh giá không công bằng, không thỏa đáng.
 
(Nguồn VNQĐ)